dla wszystkich ten sam płomień

koan

Dla wszystkich ten sam płomień – koan

W Paryżu w Panteonie 14 września 2017 roku odbyło się przedstawienie pod tyłem „La Mécanique de l’Histoire. Panthéon” z choreografią tancerza Yoanna Burgeoisa.

Na obrotowe, półokrągłe schody w kolorze ochry, prowadzące donikąd, wchodzą mężczyźni. Raz jest ich trzech, czasem czterech, niekiedy tylko jeden. W szarych ubraniach, z szarymi twarzami. Wchodzą i po kilku krokach spadają.

Wtedy dzieje się coś niesamowitego. Pośrodku spiralnych schodów znajduje się trampolina. Upadek okazuje się niegroźny. Tancerz jak gumowa piłeczka powraca na schody, ale po kilku krokach znowu spada. Tancerze spadają tak i powracają naprzemiennie.  

I wtedy ponowne zaskoczenie. Z boku usytuowane są schody prowadzące w dół. Jeden z tancerzy znika, nagle przestaje spadać i powracać, lecz schodzi w dół i znika. Po chwili nie istnieje.

Rzadko zdarza się silniejsza metafora, bardziej dobitna i bardziej oczywista zarazem. Genialna, powalająca. „Dla wszystkich ten sam płomień” – jak pisze inny geniusz – Julio Cortazar.

Nie łudź się, że twoja droga jest inna – przekonuje Cortazar.

Żaden skorumpowany, żaden bezczelny, żaden nieżądny, żaden nierządny, żaden niesprawiedliwy nie wymknie się z pętli tych schodów. Dla wszystkich ten sam płomień. Dla wszystkich starczy miejsca pod wielkim dachem nieba…i piekła. Sprawiedliwość bezradnych i poniżanych wobec przemocy, głupoty, kłamstwa – to sprawiedliwość i zarazem pociecha ostateczna…

Wtedy przyszedł mi do głowy wiersz Edwarda Stachury

(Introit) Pieśń na wejście

Chodź czło­wie­ku, coś ci po­wiem
Chodź­cie wszyst­kie sta­ny
Ko­lo­ro­wi, bia­li, czar­ni
Chodź­cie zwłasz­cza wy, lud­ko­wie
Przez na oścież bra­my

Dla wszyst­kich star­czy miej­sca
Pod wiel­kim da­chem nie­ba

Roz­siądź­cie się na dro­gach
Na łą­kach, na roz­ło­gach
Na po­lach, bło­niach i wy­go­nach
W bla­sku słoń­ca, w cie­niu chmur

Roz­siądź­cie się na niżu
Roz­siądź­cie się na wyżu
Roz­siądź­cie się na pła­sko­wy­żu
W bla­sku słoń­ca, w cie­niu chmur

Dla wszyst­kich star­czy miej­sca
Pod wiel­kim da­chem nie­ba
Na zie­mi, któ­rą ja i ty też
Za­mie­ni­li­śmy w mo­rze łez


Koan na zamówienie od Macieja Bennewicza

Koan na zamówienie

Newsletter
Udostępnij:

Maciej Bennewicz

Założyciel i pomysłodawca Instytutu Kognitywistyki. Twórca podejścia kognitywnego m.in w mentoringu, tutoringu, coachingu oraz Psychologii Doświadczeń Subiektywnych. Artysta, pisarz, socjolog, wykładowca, terapeuta, superwizor.